IKE vs IKZE vs PPK
3 JTBD: ile odłożę / pokaż tabelę akumulacji / pomóż wybrać per profil podatkowy. III filar emerytur 2026.
| Vehicle | Suma wpłat | Kapitał końcowy | Tax / ulga | Netto economic |
|---|---|---|---|---|
| IKE | 847 800 zł | 2 234 184 zł | brak (tax-free 60+) | 2 234 184 zł |
| IKZE | 339 120 zł | 893 674 zł | ulga PIT 108 518 zł / 10% wypłaty 89 367 zł | 912 825 zł |
| PPK | Pracownik 57 600 zł + Pracodawca 43 200 zł + Państwo 7450 zł | 286 045 zł | brak (60+ wypłata bez PIT) | 286 045 zł |
Założenia (formuły, warunki dopłat)
- Akumulacja: roczne wpłaty na koniec roku (ordinary annuity), kapitalizacja roczna, ROI nominalna stała.
- IKE: brak ulgi PIT teraz, brak Belki przy wypłacie po 60 lat. Wcześniejsza wypłata = Belki 19% od zysków.
- IKZE: ulga PIT teraz wg wybranego progu × wpłata, 10% zryczałtowany PIT przy wypłacie po 65 lat. NETTO = (kapitał × 0,9) + skumulowana ulga.
- PPK: pracownik 2% + pracodawca 1,5% + 250 zł powitalna (1×) + 240 zł rocznie (warunek wpłat ≥ 1 009 zł rocznie). Wypłata po 60: 25% jednorazowo + 75% w ratach, brak PIT obu.
- Składka pracodawcy w PPK doliczana do przychodu pracownika i opodatkowana PIT — w kalkulacji uproszczono (nie pokazujemy oddzielnego PIT od tej kwoty).
- Faktyczne stopy zwrotu zależą od wyboru funduszy (TFI / domu maklerskiego). 6% nominalnie ~3% realnie po inflacji 2,5%.
Jak działa porównanie 3 wehikułów emerytalnych III filaru
III filar emerytur w Polsce to dobrowolne, prywatne oszczędzanie poza ZUS-em. Trzy najpopularniejsze opcje: IKE (Indywidualne Konto Emerytalne), IKZE (Indywidualne Konto Zabezpieczenia Emerytalnego) oraz PPK (Pracownicze Plany Kapitałowe). Każda z form ma inne limity, inne traktowanie podatkowe przy wpłacie i wypłacie, oraz inne warunki dostępności.
Decision tree dotyczy długoterminowej akumulacji kapitału na emerytury (horyzont 10-40 lat). NIE jest to porównanie krótkoterminowe — krótkoterminowo żaden z tych wehikułów nie ma sensu z powodu kar za wcześniejszą wypłatę.
Limity wpłat 2026 (oficjalne)
| Wehikuł | Limit roczny 2026 | Bazowane na |
|---|---|---|
| IKE | 28 260 zł | 3× przeciętne wynagrodzenie 9 420 zł |
| IKZE UoP | 11 304 zł | 1,2× przeciętne (etat regularne) |
| IKZE JDG/samozatrudnieni | 16 956 zł | 1,8× przeciętne (samozatrudnieni mają wyższy limit) |
| PPK składka pracownika | 2% wynagrodzenia (default) | 0,5% min, 4% max — opcjonalnie podwyższyć |
| PPK składka pracodawcy | 1,5% wynagrodzenia (default) | opcjonalnie do 4% |
| PPK dopłata państwa | 250 zł powitalna + 240 zł rocznie | warunek: wpłaty pracownika ≥ 1 009 zł rocznie (3,5% × 6× minimalna 4 806 zł) |
Tax treatment — porównanie 3 form
| Wehikuł | Przy wpłacie | Przy wypłacie po 60/65 lat | Przy wcześniejszej wypłacie |
|---|---|---|---|
| IKE | BRAK ulgi PIT (płacisz z netto) | BRAK podatku po 60. roku życia (kapitał + zyski tax-free) | Belki 19% od zysków (jak zwykłe konto inwestycyjne) |
| IKZE | ULGA PIT — odliczasz całą wpłatę od dochodu w PIT-O (oszczędność = wpłata × stawka PIT) | 10% zryczałtowany PIT od kapitału po 65. roku życia (zamiast skali 12/32%) | Cały kapitał idzie do PIT skali jak zwykły dochód (utrata ulgi) |
| PPK | Składka pracodawcy 1,5% i dopłata państwa 240 zł = bezpłatne pieniądze. Składka pracodawcy doliczana do przychodu pracownika i opodatkowana PIT-em. | BRAK podatku po 60. roku życia: 25% jednorazowo + 75% w ≥120 ratach (oba elementy bez PIT i bez Belki). | 100% własnych + 70% pracodawcy + 0% państwa (do FUS) − Belki 19% od zysków. |
Wzory ekonomicznej wartości netto
IKE — najprostsza formuła
kapitał_końcowy = wpłata_roczna × ((1+ROI)^lat − 1) / ROI netto_wypłata = kapitał_końcowy (brak podatku po 60 lat) NETTO_economic = netto_wypłata
Cechy: brak ulgi PIT teraz, brak podatku przy wypłacie. Najprostsza w analizie.
IKZE — z uwzględnieniem rocznej ulgi PIT
kapitał_końcowy = wpłata_roczna × ((1+ROI)^lat − 1) / ROI ulga_roczna = wpłata_roczna × stawka_PIT (12% / 19% / 32% wg progu) suma_ulg_PIT = ulga_roczna × lat (otrzymujesz w gotówce co rok) podatek_wypłaty = kapitał_końcowy × 10% (zryczałtowany po 65 lat) netto_wypłata = kapitał_końcowy × 0,9 NETTO_economic = netto_wypłata + suma_ulg_PIT (kapitał + zwroty PIT przez lata)
Klucz: ulga PIT jest cash-flow korzyścią CO ROK (zwrot z PIT-O w rozliczeniu rocznym). Im wyższa stawka PIT (32% vs 12%), tym bardziej IKZE wygrywa z IKE — bo zaoszczędzona ulga 32% × wpłata jest większa od podatku 10% × kapitał przy wypłacie.
PPK — multi-source, najbardziej złożona
roczna_wpłata = wynagrodzenie_brutto_roczne × (2% + 1,5%) + 240 zł (warunek)
+ 250 zł jednorazowa (rok 1.)
kapitał_końcowy = roczna_wpłata × FV_factor + 250 × (1+ROI)^lat
NETTO_economic = kapitał_końcowy (brak PIT po 60 lat)
Zwrot przed 60. r.ż. (kara):
zwrot = kapitał_własnych_pracownika
+ 70% × kapitał_pracodawcy
+ 0% × kapitał_państwa (idzie do FUS)
− 19% × zyski_kapitałowe (Belki, NIE od kapitału) Klucz: dla pracownika UoP PPK to zawsze plus — pracodawca dokłada 1,5% wynagrodzenia (które w innym przypadku nie dostałbyś), państwo dokłada 250 + 240 zł rocznie. To jak "darmowa podwyżka 1,5%". Składka pracodawcy doliczana do przychodu i opodatkowana PIT-em — ale i tak ekonomicznie dodatnia (po opodatkowaniu np. 32% PIT, dostajesz nadal 1,5% × 0,68 = 1,02% efektywnej).
Punkty przełamania — kiedy która forma wygrywa
Wysoki próg PIT 32% + długi horyzont 30+ lat → IKZE dominuje
Przy 35-letnim horyzoncie, ROI 6% i pełnej wpłacie 11 304 zł rocznie:
- IKZE 32% próg: skumulowana ulga PIT = 11 304 × 32% × 35 = 126 605 zł "w gotówce po drodze"
- Kapitał IKZE po 35 latach ≈ 11 304 × 111,4 (FV factor 6%, 35 lat) ≈ 1 259 668 zł
- Wypłata 10% PIT = 125 967 zł, netto wypłata = 1 133 701 zł
- NETTO economic = 1 133 701 + 126 605 = 1 260 306 zł
- IKE z tą samą wpłatą 11 304 zł × 35 lat: kapitał = 1 259 668 zł, NETTO = 1 259 668 zł
- Różnica: IKZE wygrywa o ~640 zł — niemal break-even przy tej stawce. Im wyższa stawka PIT, tym IKZE wygrywa wyraźniej.
Wniosek: przy 32% próg IKZE jest neutralne lub minimalnie lepsze od IKE. Główna przewaga IKZE: bonus cash-flow co rok (zwrot 3 617 zł z PIT-O), który można reinwestować w IKE — to jest realna składanka.
Niski próg PIT 12% → IKE wygrywa wyraźnie z IKZE
Przy 12% próg PIT, ulga IKZE = 11 304 × 12% = 1 357 zł rocznie. Skumulowana w 35 lat = 47 477 zł. Wypłata IKZE 10% PIT i tak zjada większość przewagi:
- IKZE NETTO economic ≈ 1 133 701 + 47 477 = 1 181 178 zł
- IKE NETTO economic ≈ 1 259 668 zł
- Różnica: IKE wygrywa o ~78 490 zł (~6,7%)
Wniosek: przy 12% próg IKE dominuje — niska ulga IKZE nie kompensuje 10% PIT przy wypłacie. Dla osób na 12% prog warto maksymalizować IKE (28 260 zł) zamiast IKZE.
PPK — zawsze plus dla pracownika UoP
Pracownik z wynagrodzeniem 8 000 zł brutto, 30 lat akumulacji, ROI 6%:
- Składki pracownika 2% × 96 000 = 1 920 zł rocznie ("na rękę" koszt po PIT 12% ≈ 1 690 zł)
- Składki pracodawcy 1,5% × 96 000 = 1 440 zł rocznie (bezpłatnie dla pracownika netto)
- Państwo: 240 zł rocznie + 250 zł powitalna w 1. roku
- Łączna roczna wpłata na konto PPK: 3 600 zł (+ powitalna 250 zł rok 1)
- Kapitał po 30 lat: ≈ 305 000 zł (NETTO bez PIT przy wypłacie po 60)
- Vs gdyby tylko składka pracownika z konta osobistego: 1 920 × 30 lat × FV factor ≈ 152 000 zł netto
- PPK efektywnie podwaja kapitał dzięki dofinansowaniu pracodawcy + państwa.
Wniosek: dla każdego pracownika UoP PPK to nie-brainer. Jedyna sytuacja gdzie warto się wypisać: planujesz wcześniejszą wypłatę przed 60 (kara 30% pracodawcy + 100% państwa + Belki od zysków). W normalnym scenariuszu emerytalnym ZAPISZ SIĘ.
Decision logic — kogo dla jakiego profilu
- UoP wysoki próg PIT 32% → IKZE pierwszy (32% ulga > 10% wypłata) + PPK + IKE z dodatkowych środków.
- UoP niski próg PIT 12% → IKE pierwszy + PPK (bezpłatne pieniądze) + IKZE jako trzeci wybór.
- B2B liniowy 19% → IKE pierwszy (19% × wpłata vs 10% × większy kapitał ≈ neutral) + IKZE z 19% odliczeniem.
- B2B ryczałt → IKE pierwszy. IKZE odliczalne wg stawki ryczałtu (zwykle 8,5-15%) — niższa niż 10% przy wypłacie często czyni IKZE niewykonalnym.
- Mieszany (etat + B2B) → wszystkie 3 dostępne. Limit IKZE wg dominującego źródła. PPK z UoP + IKE/IKZE prywatnie.
- Wiek startowy <35 lat → maksymalizuj wszystkie 3 (40+ lat odsetek składanych dominuje).
- Wiek startowy 50+ → tylko IKE (pełna elastyczność, brak skomplikowanych warunków wypłaty).
FAQ — najczęstsze pytania
Czy mogę mieć jednocześnie IKE, IKZE i PPK?
Czy programista B2B może mieć PPK?
Co jeśli wypłacę z IKE przed 60 lat?
Co jeśli wypłacę z IKZE przed 65 lat?
Czy ROI 6% to realistyczne założenie na 30+ lat?
Related calculators
PPK — uwaga: sum.money nie ma jeszcze dedykowanego kalkulatora PPK z pełną symulacją składek pracodawcy. Pełen kalkulator i oficjalne informacje znajdziesz na mojeppk.pl ↗ (oficjalny portal Pracowniczych Planów Kapitałowych). Nasz kalkulator pokazuje uproszczony scenariusz akumulacji.