Chwilówka — rzeczywisty koszt
Co ustawa ogranicza, a czego nie. RRSO paradox wyjaśniony.
Ustawa antylichwiarska ogranicza odsetki (max 14,50%/rok) i koszty pozaodsetkowe (max 5% kwoty dla ≤30 dni, 45% cap absolutny), ale NIE RRSO. Przy krótkim terminie i 5% pozaodsetkowych = 60% annualnych, rzeczywisty roczny koszt (RRSO) sięga 70-110% — zgodnie z prawem.
Wniosek: Na umowie (SECCI) zobaczysz RRSO 70-300% — to jest legalne i zgodne z ustawą o kredycie konsumenckim art. 5. Naive annualizacja (koszt/K × 365/n) to tylko pomocnicza liczba — w prawnie wiążącym dokumencie liczy się RRSO compound.
▶ℹ️ Szczegóły wyliczeń i założenia
Jak używać kalkulatora
Zakładka "Kalkulator chwilówki"
Wpisz kwotę (500-15 000 zł) i okres spłaty (7-30 dni). Wybierz tryb "auto" (maksymalne koszty legalne per art. 36a uk) lub "manualnie" (wpisz koszty z konkretnej oferty). Kalkulator pokaże 3 liczby obok siebie: łączny koszt nominalnie, annualizację prostą (naive: koszt/K × 365/n) oraz RRSO compound (wzór ustawowy, taki sam jak w SECCI). Dla 2 000 zł / 30 dni max legal = 124 zł kosztów, naive 75,3%, RRSO 107,7%.
Zakładka "Chwilówka vs alternatywy"
Porównuje chwilówkę z kartą kredytową (pełna spłata) i kredytem gotówkowym (RRSO ~12%) dla tego samego scenariusza. Dla 5 000 zł / 90 dni: kredyt gotówkowy ~275 zł < karta ~180 zł (pełna spłata) < chwilówka ~800 zł (RRSO ~65%). Chwilówka jest najtańsza TYLKO gdy nie kwalifikujesz się do banku.
Zakładka "Red flags"
Lista 7 sygnałów ostrzegawczych firm lichwiarskich (łamiących prawo). Obejmuje: brak SECCI, oprocentowanie >14,5%, pozaodsetkowe >5% / >45% cap, brak rejestru KNF, ukryte opłaty. Plus regulatory context: nadzór KNF od 1.01.2024, kara do 15 mln zł, kapitał zakładowy min 1 mln zł.
Wzory obliczeniowe — paradox RRSO
• naive_% = (koszty ÷ kwota) × (365 ÷ dni) × 100
• To liczba informacyjna — NIE występuje w umowie i NIE jest RRSO
RRSO compound (wzór ustawowy, SECCI, dyrektywa 2008/48/WE):
• Dla pożyczki spłacanej jednorazowo na końcu okresu:
• RRSO = (1 + koszty/kwota)365/dni − 1
• Dla harmonogramów ratalnych: iteracyjne rozwiązanie równania NPV (bisekcja)
• RRSO uwzględnia ZŁOŻONE procentowanie — odsetki od odsetek w skali roku
Paradox — dlaczego RRSO > naive?
• Przykład: 2 000 zł / 30 dni / koszty 124 zł
• naive = (124/2000) × (365/30) × 100 = 75,3%
• RRSO = (1 + 124/2000)365/30 − 1 = 1,06212,17 − 1 = 107,7%
• Różnica +32,4 pp wynika z compoundingu: gdyby ten koszt miał się powtarzać co 30 dni przez 12 cykli rocznych, rosnąc wykładniczo — rzeczywisty efekt roczny to 107,7%, a nie 75,3%
Maksymalne koszty ustawowe (2026):
• Odsetki kapitałowe: max 14,5%/rok (Kodeks cywilny art. 359 § 2¹ = 2 × ustawowe 7,25%)
• Pozaodsetkowe <30 dni: max 5% kwoty (Art. 36a ustawy o kredycie konsumenckim)
• Pozaodsetkowe ≥30 dni: max 10% + 10% × n/365, cap 45%
• Na RRSO BRAK cap'u ustawowego — wynika naturalnie ze wzoru compound
Kluczowy fakt YMYL (ustawa antylichwiarska):
Ustawa ogranicza koszty (zł), nie RRSO (%). Legalna chwilówka (5% pozaodsetkowych + 14,5% odsetek) na 30 dni ma RRSO 70-110%. To wynika z MATEMATYKI, nie chciwości firmy. Klient patrzy na 14,5% max odsetki i myśli "max koszt 14,5%" — ale SECCI zawsze pokaże 70-110% RRSO. Tu pomylić RRSO z oprocentowaniem = tragedia finansowa.
Przykłady
Przykład 1: Typowa chwilówka — 2 000 zł na 30 dni (max legal)
Paradox wyjaśniony: 124 zł to faktyczny koszt za 30 dni. Naive mówi "75% rocznie gdyby ten koszt był stały przez 12 miesięcy". RRSO 107,7% mówi "jeśli co 30 dni brałbyś chwilówkę na tych samych warunkach (rolowanie) — efektywny roczny koszt to 107,7% z uwzględnieniem compoundingu". Ustawa antylichwiarska 2022 POZWALA na takie RRSO — legalne, ale kosztowne.
Przykład 2: Ekstremalny krótki okres — 500 zł na 14 dni
Im krótszy okres, tym większa różnica: Na 14 dni RRSO skacze do ~309% — legalnie. Klient myślący "zapłaciłem 28 zł za 500 zł, to chyba nie straszne" nie zdaje sobie sprawy, że efektywna roczna stopa (którą bank widzi na wyciągu jako RRSO) to 309%. Problem pojawia się przy ROLOWANIU (zaciąganie kolejnej chwilówki by spłacić pierwszą) — koszt faktycznie się compunduje.
Przykład 3: Pożyczka 3 miesięczna — 5 000 zł / 90 dni
Wniosek: Dla dłuższego okresu (90 dni) formuła kosztów pozaodsetkowych jest "10% + 10% × n/365", więc koszt proporcjonalnie rośnie. Różnica RRSO vs naive (+17,8 pp dla 90 dni vs +32 pp dla 30 dni) — im dłuższy okres, tym mniejsza różnica. Dłuższa chwilówka = niższe RRSO, ale wyższe koszty nominalne. Kredyt gotówkowy na 90 dni = ~275 zł kosztów (vs ~800 zł chwilówki) — 3× taniej.