Kalkulator renty z tytułu niezdolności do pracy
Oblicz wysokość renty z 4 komponentów wzoru art. 62 ustawy o emeryturach FUS na podstawie Twojego stażu, podstawy wymiaru i stopnia niezdolności orzeczonego przez ZUS.
Oblicz wysokość renty wg 4 komponentów art. 62 ust. 1
lat
UoP, B2B z dobrowolną emer., zlecenie z ZUS, służbalat
Studia (do 5 lat), urlopy wych./macierz., okresy bezrobociazł
WWPW × kwota bazowa 7 770,04 zł. Typowa średnia kariera (WWPW 64-100%): 5 000-7 700 zł · wyższa kariera (WWPW ~150%): ~11 655 zł · dolna granica: 1 800 zł. Default 5 000 (typowa średnia).Całkowita 100%, częściowa 75%, szkoleniowa min. 1 780,64 zł
Jeśli tak — komponent hipotetyczny dopełnia staż do 25 lat
—
Kwoty po waloryzacji 5,3% od 1.03.2026 · M.P. 2026 poz. 220-226 · aktualizacja 2026-04-27
Jak używać kalkulatora
Zakładka „Kalkulator renty"
Wpisz lata składkowe (cała kariera UoP/B2B z dobrowolną emerytalną/zlecenie z ZUS), lata nieskładkowe (studia do 5 lat, urlopy wychowawcze/macierzyńskie, okresy bezrobocia), podstawę wymiaru (WWPW × kwota bazowa 7 770,04 zł — patrz Tab 3), stopień niezdolności (całkowita 100% / częściowa 75% / szkoleniowa) oraz znacznik, czy niezdolność powstała przed 30 r.ż. (włącza komponent hipotetyczny dopełniający staż do 25 lat). Kalkulator pokaże wszystkie 4 komponenty wzoru art. 62 ust. 1, sumę brutto, porównanie z minimum gwarantowanym oraz netto po zdrowotnej 9% i PIT 12%.
Zakładka „Procedura orzekania"
5-etapowy wizard od wniosku ZUS Rp-1R + zaświadczenie OL-9, przez badanie u lekarza orzecznika ZUS, opcjonalny sprzeciw do komisji lekarskiej (14 dni), decyzję ZUS (30-60 dni), do opcjonalnego odwołania do sądu okręgowego — wydziału ubezpieczeń społecznych (30 dni). Każdy etap z terminem i organem.
Zakładka „Kwoty 2026 + odsetki ZUS"
Tabela najniższych rent 2026 po waloryzacji 5,3% (całkowita 1 978,49 zł, częściowa 1 483,87 zł, szkoleniowa 1 780,64 zł, dodatek pielęgnacyjny 366,68 zł) wraz z kalkulatorem odsetek za zaległe świadczenie według art. 56 § 1 Ordynacji podatkowej — 10,5%/rok (M.P. 2026 poz. 269), nie 14,5% z KC.
Wzór renty z tytułu niezdolności do pracy 2026 (art. 62 ust. 1)
Renta z całkowitej niezdolności = 4 komponenty:
1) Część socjalna (art. 62 ust. 1 pkt 1):
• 24% × kwota bazowa
• 24% × 7 770,04 zł = 1 864,81 zł
• FLAT — taka sama dla wszystkich, niezależnie od stażu i zarobków
2) Komponent składkowy (art. 62 ust. 1 pkt 2):
• 1,3% × podstawa wymiaru × lata składkowe
• Cała kariera (NIE „po 25 latach"). UoP, B2B z dobrowolną emerytalną, zlecenie z ZUS, służba wojskowa
3) Komponent nieskładkowy (art. 62 ust. 1 pkt 3):
• 0,7% × podstawa wymiaru × lata nieskładkowe
• Limit: max 1/3 lat składkowych (np. 35 składk → max 11,67 niesk wchodzi do wzoru)
• Studia (max 5 lat), urlop wychowawczy/macierzyński, okresy bezrobocia z zasiłkiem
4) Komponent hipotetyczny (art. 62 ust. 1 pkt 4 + art. 73):
• 0,7% × podstawa wymiaru × lata brakujące do 25 (skł. + niesk.)
• Trigger: niezdolność powstała przed 30. rokiem życia ORAZ staż faktyczny < 25 lat
• Dla pracowników w średnim/starszym wieku z 35+ latami stażu — komponent = 0
Stopień niezdolności:
• Całkowita: 100% renty z formuły
• Częściowa: 75% renty z formuły (art. 62 ust. 2)
• Szkoleniowa: 75% podstawy wymiaru, ale floor 1 780,64 zł (art. 85 ust. 4)
Minimum gwarantowane 2026:
• Renta z całkowitej: 1 978,49 zł brutto (= najniższa emerytura)
• Renta z częściowej: 1 483,87 zł brutto
• Wymagany staż zależnie od wieku: <20 lat → 1, 20-22 → 2, 22-25 → 3, 25-30 → 4, >30 → 5 lat
Kwota bazowa ≠ podstawa wymiaru:
• Kwota bazowa 7 770,04 zł (od 1.03.2026, Komunikat Prezesa GUS) — flat dla wszystkich, art. 19
• Podstawa wymiaru = WWPW × kwota bazowa, indywidualna; WWPW max 250%, liczony z 10 najlepszych kolejnych lat z 20 albo 20 z całej kariery
1) Część socjalna (art. 62 ust. 1 pkt 1):
• 24% × kwota bazowa
• 24% × 7 770,04 zł = 1 864,81 zł
• FLAT — taka sama dla wszystkich, niezależnie od stażu i zarobków
2) Komponent składkowy (art. 62 ust. 1 pkt 2):
• 1,3% × podstawa wymiaru × lata składkowe
• Cała kariera (NIE „po 25 latach"). UoP, B2B z dobrowolną emerytalną, zlecenie z ZUS, służba wojskowa
3) Komponent nieskładkowy (art. 62 ust. 1 pkt 3):
• 0,7% × podstawa wymiaru × lata nieskładkowe
• Limit: max 1/3 lat składkowych (np. 35 składk → max 11,67 niesk wchodzi do wzoru)
• Studia (max 5 lat), urlop wychowawczy/macierzyński, okresy bezrobocia z zasiłkiem
4) Komponent hipotetyczny (art. 62 ust. 1 pkt 4 + art. 73):
• 0,7% × podstawa wymiaru × lata brakujące do 25 (skł. + niesk.)
• Trigger: niezdolność powstała przed 30. rokiem życia ORAZ staż faktyczny < 25 lat
• Dla pracowników w średnim/starszym wieku z 35+ latami stażu — komponent = 0
Stopień niezdolności:
• Całkowita: 100% renty z formuły
• Częściowa: 75% renty z formuły (art. 62 ust. 2)
• Szkoleniowa: 75% podstawy wymiaru, ale floor 1 780,64 zł (art. 85 ust. 4)
Minimum gwarantowane 2026:
• Renta z całkowitej: 1 978,49 zł brutto (= najniższa emerytura)
• Renta z częściowej: 1 483,87 zł brutto
• Wymagany staż zależnie od wieku: <20 lat → 1, 20-22 → 2, 22-25 → 3, 25-30 → 4, >30 → 5 lat
Kwota bazowa ≠ podstawa wymiaru:
• Kwota bazowa 7 770,04 zł (od 1.03.2026, Komunikat Prezesa GUS) — flat dla wszystkich, art. 19
• Podstawa wymiaru = WWPW × kwota bazowa, indywidualna; WWPW max 250%, liczony z 10 najlepszych kolejnych lat z 20 albo 20 z całej kariery
Przykład: 35 lat składkowych, 5 nieskładkowych, podstawa wymiaru 5 000 zł
Standardowy pracownik, niezdolność po 30 r.ż., stopień całkowity
Lata składkowe35 lat
Lata nieskładkowe (zgłoszone)5 lat
Lata nieskładkowe po limicie 1/3 składk. (max 11,67)5 lat
Podstawa wymiaru5 000,00 zł
Niezdolność powstałapo 30 r.ż. (standard)
─── 4 komponenty wzoru ───
1) Socjalna: 24% × 7 770,04 zł1 864,81 zł
2) Składkowa: 1,3% × 5 000 × 35 lat2 275,00 zł
3) Nieskładkowa: 0,7% × 5 000 × 5 lat175,00 zł
4) Hipotetyczna (po 30 r.ż.)0,00 zł
─── Renta brutto ───
SUMA — renta z całkowitej niezdolności4 314,81 zł brutto
Wariant: częściowa niezdolność (75%)3 236,11 zł brutto
─── Renta netto (całkowita) ───
Zdrowotna 9% × 4 314,81−388,33 zł
PIT 12% × (4 314,81 − 2 500)−217,78 zł
Renta netto na rękę~3 708,70 zł
Suma 4 314,81 zł brutto przekracza minimum gwarantowane 1 978,49 zł, więc ZUS wypłaca pełną kwotę z formuły art. 62 ust. 1. Wariant częściowej niezdolności (3 236,11 zł = 4 314,81 × 75%) również jest powyżej minimum częściowego 1 483,87 zł.
Przykład 2: wysoka podstawa wymiaru 11 655 zł (WWPW 150%)
Lata składkowe / nieskładkowe35 / 5 lat
Podstawa wymiaru (WWPW 150% × 7 770,04)11 655,06 zł
1) Socjalna 24% × kwoty bazowej1 864,81 zł
2) Składkowa: 1,3% × 11 655 × 355 303,03 zł
3) Nieskładkowa: 0,7% × 11 655 × 5407,93 zł
SUMA — renta z całkowitej7 575,76 zł brutto
Wariant: częściowa (75%)5 681,82 zł brutto
Przykład 3: niezdolność przed 30 r.ż. (komponent hipotetyczny)
Lata składkowe / nieskładkowe5 / 0 lat
Podstawa wymiaru5 000,00 zł
Niezdolność powstaław wieku 25 lat
1) Socjalna 24% × 7 770,041 864,81 zł
2) Składkowa: 1,3% × 5 000 × 5325,00 zł
3) Nieskładkowa0,00 zł
4) Hipotetyczna: 0,7% × 5 000 × 20 (do 25)700,00 zł
SUMA — renta z całkowitej2 889,81 zł brutto
Bez dopełnienia byłoby2 189,81 zł
Procedura orzekania ZUS — etapy i terminy
| Etap | Termin / czas | Organ / podstawa |
|---|---|---|
| 1. Wniosek ZUS Rp-1R + OL-9 | 0 dni (start) | Wnioskodawca → PUE ZUS / placówka / poczta |
| 2. Badanie u lekarza orzecznika | 7-30 dni | Lekarz orzecznik ZUS |
| 3. Sprzeciw → komisja lekarska (opcjonalnie) | 14 dni na sprzeciw od orzeczenia | Komisja lekarska ZUS (3 lekarzy) |
| 4. Decyzja ZUS | 30-60 dni od kompletnego wniosku (kc. art. 35) | Oddział ZUS |
| 5. Odwołanie do sądu okręgowego | 30 dni od decyzji ZUS (art. 477⁹ kpc) | SO — wydz. ubezpieczeń społecznych |
▶ Odsetki za zaległe świadczenie ZUS — dlaczego 10,5% a nie 14,5%
Jeśli ZUS odmówił renty, a sąd okręgowy ją przyznał (lub błąd organu), za okres zwłoki należą się odsetki 10,5%/rok zgodnie z art. 56 § 1 Ordynacji podatkowej (M.P. 2026 poz. 269 z 5.03.2026). Zaległości ZUS-owskie idą reżimem ordynacji podatkowej, nie kodeksu cywilnego. Odsetki 14,5%/rok z art. 359 KC dotyczą odsetek kapitałowych w stosunkach prywatnoprawnych (np. opóźniona spłata pożyczki) — to inny reżim. Bieg odsetek: od dnia, w którym renta powinna była zostać wypłacona. Wzór: kwota × 10,5% × dni / 365.
Najczęściej zadawane pytania
Renta z całkowitej niezdolności składa się z 4 komponentów (art. 62 ust. 1 ustawy o emeryturach FUS): (1) część socjalna 24% kwoty bazowej (24% × 7 770,04 zł = 1 864,81 zł — taka sama dla wszystkich), (2) 1,3% × podstawa wymiaru × lata składkowe, (3) 0,7% × podstawa wymiaru × lata nieskładkowe (max 1/3 składkowych), (4) 0,7% × podstawa wymiaru × lata hipotetyczne dopełniające do 25 lat (jeśli niezdolność przed 30 r.ż.). Renta z częściowej niezdolności = 75% renty całkowitej. Przykład: 35 lat składkowych, 5 nieskładkowych, podstawa wymiaru 5 000 zł → 1 864,81 + 2 275 + 175 + 0 = 4 314,81 zł brutto.
Od 1 marca 2026 r. po waloryzacji 5,3%: renta z całkowitej niezdolności — 1 978,49 zł brutto (= najniższa emerytura), renta z częściowej — 1 483,87 zł brutto (75%), renta szkoleniowa — 1 780,64 zł brutto (120% częściowej, art. 85 ust. 4). Jeśli formuła z art. 62 daje mniej, ZUS wyrównuje do minimum, pod warunkiem wymaganego stażu zależnie od wieku (1-5 lat w ostatnim 10-leciu przed niezdolnością). Bez wymaganego stażu — tylko kwota z formuły.
Kwota bazowa (art. 19) to wartość stała ogłaszana raz w roku przez Prezesa GUS — od 1 marca 2026 r. wynosi 7 770,04 zł (= 100% przeciętnego wynagrodzenia minus składki ZUS pracownika z roku poprzedniego). Jest TAKA SAMA dla wszystkich. Tylko komponent socjalny 24% liczy się od kwoty bazowej (FLAT 1 864,81 zł). Podstawa wymiaru to wartość INDYWIDUALNA: WWPW × kwota bazowa, gdzie WWPW (wskaźnik wysokości podstawy wymiaru) liczy się z 10 najlepszych kolejnych lat z ostatnich 20 albo z 20 najlepszych lat z całej kariery, max 250% (art. 15). Pozostałe 3 komponenty wzoru (składkowy, nieskładkowy, hipotetyczny) liczą się od podstawy wymiaru.
Komponent hipotetyczny (0,7% × podstawa wymiaru × lata brakujące do 25) stosuje się, gdy niezdolność powstała przed ukończeniem 30. roku życia, a osoba nie zdążyła zebrać pełnych 25 lat składkowych i nieskładkowych łącznie (art. 62 ust. 1 pkt 4 + art. 73). Np. niezdolność w wieku 25 lat po 5 latach pracy → dopełnienie 20 latami hipotetycznymi (0,7% × podstawa × 20). Dla pracowników w średnim/starszym wieku z 35+ latami stażu komponent = 0 (staż faktyczny już przekracza 25 lat). Inne, rzadsze triggery dopełnienia: 18 miesięcy po ukończeniu studiów wyższych, niektóre okresy przerwania kariery — to ~5% przypadków.
Standardowo 2-6 miesięcy, wyjątkowo do roku przy odwołaniach. Etapy: (1) wniosek ZUS Rp-1R z dokumentacją medyczną (PUE ZUS lub papier), (2) badanie u lekarza orzecznika ZUS — orzeczenie 7-30 dni, (3) opcjonalny sprzeciw do komisji lekarskiej w terminie 14 dni, (4) decyzja ZUS — do 60 dni od kompletnego wniosku (kc. art. 35), (5) opcjonalne odwołanie do sądu okręgowego — wydziału ubezpieczeń społecznych w terminie 30 dni (art. 477⁹ kpc). ZUS jest zobowiązany wypłacić zaległe świadczenie z odsetkami 10,5%/rok (art. 56 § 1 Ord. podat., M.P. 2026 poz. 269) — to NIE 14,5% z KC, bo zaległości ZUS-owskie idą reżimem ordynacji podatkowej.
Tak. Renta podlega: (1) składce zdrowotnej 9% (zawsze, niezależnie od kwoty), (2) PIT 12% od nadwyżki ponad miesięczny próg kwoty wolnej 2 500 zł brutto (30 000 zł rocznie / 12). Nie podlega składkom emerytalnej, rentowej ani chorobowej. Najniższa renta całkowita 1 978,49 zł brutto: poniżej progu PIT, więc PIT = 0 zł, netto ≈ 1 800,43 zł. Wyższa renta np. 4 314,81 zł brutto: zdrowotna 388,33 zł + PIT 12% × (4 314,81 − 2 500) ≈ 217,78 zł → netto ≈ 3 708,70 zł. Renta wpływa do dochodu rocznego w PIT-40A (rozliczenie ZUS) lub PIT-37 (przy łączeniu z innymi dochodami).
Źródła i podstawa prawna
▶ Pełna lista aktów prawnych i komunikatów (kliknij, aby rozwinąć)
- Ustawa o emeryturach i rentach z FUS — Dz.U. 2025 poz. 1749 (tekst jednolity). Art. 62 ust. 1: 4-komponentowy wzór renty. Art. 62 ust. 2: 75% dla częściowej. Art. 64 + art. 85 ust. 4: renta szkoleniowa + floor 1 780,64 zł. Art. 19: kwota bazowa. Art. 73: dopełnienie hipotetyczne. Art. 129: wypłata wstecz max 3 mies.
- Komunikat Prezesa ZUS o waloryzacji — M.P. 2026 poz. 220-226 z 17.02.2026. Wskaźnik 105,3% od 1.03.2026 (4,2% inflacja emerytalna + 1,1% z 20% realnego wzrostu wynagrodzeń).
- Komunikat Prezesa GUS — kwota bazowa 7 770,04 zł od 1.03.2026.
- Obwieszczenie Ministra Finansów — odsetki za zwłokę M.P. 2026 poz. 269 z 5.03.2026: 10,5%/rok wg art. 56 § 1 Ord. podat. Stosuje się dla zaległych świadczeń ZUS (reżim publicznoprawny), nie 14,5% z art. 359 KC (kapitałowe, prywatnoprawne).
- Kodeks postępowania cywilnego — art. 477⁹ § 1: termin 30 dni na odwołanie do sądu okręgowego od decyzji ZUS.
- Ustawa o emeryturach FUS, art. 14 — termin 14 dni na sprzeciw do komisji lekarskiej ZUS.
- ZUS PUE / Druki: wniosek Rp-1R, zaświadczenie OL-9 lekarza prowadzącego (max 30 dni przed wnioskiem).
Stan prawny na 27 kwietnia 2026 r. Kalkulator nie zastępuje porady prawnej ani decyzji ZUS — wartości obliczone na podstawie wzoru art. 62 ust. 1 dają rzetelne przybliżenie, ale ostateczna kwota renty wynika z indywidualnej oceny dokumentacji przez ZUS.